Collega Matheus Arts promoveert op het voorkomen van frailty bij depressieve ouderen

Collega Matheus Arts promoveert op het voorkomen van frailty bij depressieve ouderen

Matheus Arts, (ouderen)psychiater bij GGZ WNB, promoveerde vandaag aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) op dit relatief onbekende begrip. Hoewel frailty binnen de algemene gezondheidszorg steeds meer aandacht krijgt, wordt hier nog nauwelijks naar omgekeken binnen de (ouderen)psychiatrie. Els Govers, bestuurder van GGZ WNB zegt trots te zijn dat Matheus Arts innovatief onderzoek verricht en de gelegenheid benut om deze direct in de praktijk te brengen bij de organisatie.

Frailty, vrij vertaald met lichamelijke kwetsbaarheid, is een conditie waarin oudere mensen versterkt kunnen reageren op stressoren. Dit kunnen zowel lichamelijke stressoren zijn (bijvoorbeeld een griep) als psychosociale stressoren (bijvoorbeeld het overlijden van een partner). Frailty betekent dus feitelijk dat mensen snel uit evenwicht kunnen raken, wat kan leiden tot een scala aan gezondheidsproblemen met een hoog risico op afhankelijkheid van anderen of vervroegd overlijden. Hoewel frailty binnen de algemene gezondheidszorg steeds meer aandacht krijgt, wordt er binnen de geestelijke gezondheidszorg nog weinig naar gekeken. Met name bij ouderen wordt dit concept nauwelijks meegenomen. In zijn proefschrift onderzocht Arts daarom in hoeverre frailty voorkomt bij oudere patiënten met een psychiatrische stoornis.

Uit het onderzoek van Arts kwam onder meer naar voren dat frailty goed te meten is bij depressieve ouderen, onder andere aan de hand van het bepalen van verschillende biomarkers. Biomarkers van veroudering, zoals verhoogde ontstekingswaarden in het bloed en een verlaagd vitamine D, bleken samen te hangen met frailty. Ook vond Arts dat depressieve ouderen vaker vroegtijdig komen te overlijden als ze frail zijn, en daarnaast geeft deze vorm van kwetsbaarheid een verklaring voor een reeks aan normaliter onverklaarde lichamelijk klachten die vaak optreden bij ouderen.

Arts vertelt: “Deze bevindingen wijzen op het bestaan van een zogenaamd ‘depressie-frailty subtype’, een specifieke groep depressieve ouderen met een slechte prognose op zowel geestelijk als lichamelijk terrein. Voor deze kwetsbare groep ouderen is een combinatie van klinische en geestelijke gezondheidszorg aangewezen, met name gericht op vermindering polyfarmacie, meer lichaamsbeweging, voedingsinterventies en psychotherapeutische interventies. Toekomstige studies kunnen deze behandeling wellicht nog verbeteren.”

Curriculum Vitae
Matheus Arts (1971) studeerde geneeskunde in Antwerpen en Brussel. Tijdens zijn promotie-onderzoek was hij verbonden aan de afdeling Ouderenpsychiatrie van het SHARE Instituut van het Universitair Medisch Centrum Groningen. Inmiddels is hij werkzaam als (ouderen)psychiater bij GGZ Westelijk Noord-Brabant (WNB) en GGZ Friesland. De titel van zijn proefschrift luidt: Physical frailty in late-life depression: evidence for a depression-frailty subtype? en is te raadplegen via: https://www.rug.nl/research/portal/nl/publications/physical-frailty-in-latelife-depression-evidence-for-a-depressionfrailty-subtype(2d6b33ca-a4c9-418a-9719-7fb2ec874d71).html.